دوست ارجمندم درود

       واژه ی هفت خوان صحیح است نه هفت خان

       واژه هفت خوان صحیح است به معنای سپری کردن هفت مرحله سخت و خوان به معنای سفره است و از آنجا که در هفت خوان رستم و همینطور در هفت خوان اسفندیار هر دو پهلوان بعد از پشت سر نهادن هر خوان سفره ای از طعام برای تجدید قوا برای خود می گستردند از آن به هفت خوان نام کرده اند .

     در حاشیهء برهان قاطع،ذیل هفتخوان چنین آمده است:«خوان» به معنی«سفره» است؛بعضی وجه تسمیهء این کلمه را آن دانسته اند که رستم و اسفندیار از هر کامیابی،خوانی از اغذیهء لذیذ می گستردند.همان طور که بر همگان آشکار است.داستان های شاهنامه حاوی نکته های فراوان است و ذهن خواننده را به چالش فرامی خوانند و اگر ژرف در آنها بنگریم.نکاتی ظریف نمایان می شود که موجب می گردد زبان به تحسین حکیم طوس بگشاییم.از جملهء این داستان ها،ماجرای هفتخوان است.هفتخوان،مضمونی است پر از رمز و راز،که تاکنون ذهن بسیاری از بزرگان و شاهنامه پژوهان را به خود مشغول کرده است.آنچه بیش از همه در این مضمون خودنمایی می کند.تأثیر عدد هفت و حکمت استفاده از آن و ذهنیت و باورهایی است که موجب شده است این مراحل در کنار یکدیگر چنین داستان جذّاب و پرهیجانی را خلق کنند.

       به گفتهء دوستخواه ،«هفتخوان»یعنی پشت سر گذاشتن دشواری،که به منزلهء آزمون رازآموزی یا پاگشایی برای پیوستن پهلوان به انجمن دلاوران است.این بنمایه در همه جای جهان دیده می شود. به گفتهء اسلامی ندوشن،در خوان دوم مقاومت،در خوان سوم زورمندی،در خوان چهارم تأیید ایزدی،در خوان پنجم تدبیر و چالاکی و در خوان ششم و هفتم مجددا زور بازو و جسارت رستم به کار می افتد و او را پیروز می کند(اسلامی ندوشن: ۱۳۴۸ص۳۱۹). بیدمشکی بر این نظر است که هفتخوان نوعی آزمون«تشرّف» و«انتقال»برای احراز مقام«جهان پهلوانی»است،که ریشه در آیین و مناسک مهرپرستی دارد.